Yüklenilen KDV listesi, indirilecek KDV listesinin otomatik bir kopyası değildir. İade hakkı doğuran işlemle ilişkilendirilebilen verginin hangi gerekçeyle iade hesabına alındığını göstermelidir. Bu nedenle her belgenin tamamını yüklenim olarak kabul etmek yerine işlem bünyesine giren payın hesaplanması gerekir.
Üç yüklenim bileşeni
Uygulamada yüklenilen KDV aşağıdaki bileşenler üzerinden izlenir:
- iade hakkı doğuran mal veya hizmete doğrudan giren KDV,
- genel imal ve genel idare giderlerinden verilen pay,
- amortismana tabi iktisadi kıymetlerden iade hesabına verilen pay.
Doğrudan yüklenim bağlantısı fatura, üretim reçetesi, stok hareketi veya hizmet maliyet kaydıyla kurulabilir. Genel gider payında kullanılan dağıtım anahtarı açıklanmalı ve dönemler arasında tutarlı uygulanmalıdır. ATİK payında ise kıymetin iade hakkı doğuran işlemlerde kullanım ilişkisi ile azami iade edilebilir vergi sınırı birlikte değerlendirilmelidir.
Liste satırında hesap izi bulunmalı
Yalnız fatura numarası ve KDV tutarı saklamak denetim için yeterli değildir. Satırda kaynak belge, yüklenim türü, toplam belge KDV'si, iade hesabına verilen pay, dağıtım anahtarı ve ilgili işlem grubu bulunmalıdır. Bir belgenin birden fazla iade türüne paylaştırılması halinde toplam payların belge KDV'sini aşması engellenmelidir.
HİS kapsamındaki ATİK değişikliği
57 Seri No.lu Tebliğ ile Hızlandırılmış İade Sistemi sertifikası sahibi mükelleflerin ATİK nedeniyle yüklenilen KDV hesabında tüm ATİK'ler için tek hesap yapılabilmesine yönelik düzenleme getirilmiştir. Bu imkan, yüklenim ilişkisinin veya üst sınır kontrollerinin kaldırıldığı anlamına gelmez. HİS durumu, sertifika geçerliliği ve uygulanan hesap yöntemi dosyada sürümlü olarak tutulmalıdır.
Başvuru öncesinde yüklenilen KDV toplamı; satış bedeli, hesaplanan azami iade tutarı, ilgili dönem indirim KDV'si ve iade hakkı doğuran işlemle ilişki açısından kontrol edilmelidir. KDVPlus hesap izini görünür kılmayı amaçlar; dağıtım yönteminin doğruluğu somut dosya ve güncel Tebliğ hükümleriyle değerlendirilmelidir.
Hesap yeniden çalıştırıldığında eski dağıtım sonucu üzerine yazılmamalıdır. Kullanılan belge seti, oranlar ve hesap zamanı bir snapshot olarak saklanırsa rapor incelemesinde hangi tutarın hangi veriyle üretildiği açıkça gösterilebilir.