Mal ihracatından doğan KDV iadesinde, satış faturası listesiyle birlikte gümrük çıkış beyannamesi listesi de İnternet Vergi Dairesi üzerinden gönderilir. Uygulamada "GÇB listesi" olarak anılan bu liste, ihracatın gümrükten fiilen çıktığını ve hangi faturaya bağlandığını gösterir. Listenin satır mantığı satış listesinden farklı olduğu için iki listeyi aynı tablodan kopyalamak en sık hata kaynağıdır.
Satır mantığı: bir beyanname, bir satır
GİB'in liste gönderme kılavuzunda GÇB listesinde her beyannamenin bir satır olarak girilmesi öngörülür. Aynı elektronik ticaret gümrük beyannamesinde (ETGB) farklı dövizlerle işlem yapılmışsa her döviz ayrı satırda gösterilebilir. Satış listesinde ise mal ihracında satır granülerliği fatura değil, ihraç edilen GTİP kalemidir. Bu nedenle aynı GÇB'ye bağlı birden fazla GTİP satırı satış listesinde tekrarlanır, ancak GÇB listesinde beyanname bir kez yer alır. İki liste arasındaki toplamlar bu farkı bilerek karşılaştırılmalıdır.
Beyanname numarası ve tarih biçimi
Kılavuzdaki örneklerde gümrük beyannamesi numarası sekiz rakam, "EX" harfleri ve altı ya da sekiz rakamlık sıra numarasıyla gösterilir. Numaradaki boşluk, tire veya eksik hane, listenin portal kontrolünde reddedilmesine yol açabilir. Kapanma tarihi bulunmayan, yani fiili çıkışı tamamlanmamış beyannameler mal ihracatı iadesine dayanak oluşturmaz; bu satırlar başvuru öncesinde ayrıştırılmalıdır.
Döviz cinsi ve tutar
GÇB listesinde ihracat bedeli döviz cinsiyle birlikte girilir. Döviz alanı boş bırakılan bir satıra varsayılan bir para birimi yazmak, örneğin avro ile yapılmış ihracatı dolar gibi göstermek, gümrük verisiyle uyumsuzluk üretir. Döviz bilgisi beyannamenin kendisinden veya bağlı faturadan doğrulanmalıdır.
GÇB'ye yazılmayan belgeler
Serbest bölgeye yapılan satışlarda düzenlenen işlem formu veya özel fatura gibi, GÇB yerine geçen dayanaklar GÇB listesine yazılmaz. Hizmet ihracatında ve ihraç kayıtlı teslimde GÇB listesi beklenmez; bu iade türlerinde liste seti farklıdır. Yanlış iade türü için GÇB listesi göndermek, dosyada yasak bir listenin bulunması anlamına gelir.
Excel dosyasını yüklerken dikkat edilecekler
- Şablon, ilgili talep ekranındaki "Örnek Excel" bağlantısından o dönem için yeniden indirilmelidir; eski bir dönemin şablonu biçim farkı taşıyabilir.
- Veri girişi şablondaki ilk veri hücresinden başlar ve satırlar arasında boş satır bırakılmaz; boş satır okumayı durdurur.
- Yalnız ilk çalışma sayfası okunur; dosya yükleme sırasında açık olmamalıdır.
- Başka bir tablodan veri aktarılırken "Özel Yapıştır, Değerleri Yapıştır" kullanılması hücre biçimlerinin bozulmasını önler.
- Tarihlerin bir gün kaymasını önlemek için bilgisayar saat diliminin İstanbul saatine ayarlı olması kılavuzda ayrıca belirtilir.
Kontrol listesi
Başvuru öncesinde her GÇB satırının bir satış faturasıyla eşleştiği, her ihracat faturasının kapanmış bir GÇB'ye bağlandığı, numara biçiminin tutarlı olduğu ve döviz cinsinin boş kalmadığı kontrol edilmelidir. Bu kontrol, KDVİRA raporunda gümrük verisiyle ilgili olumsuzluk çıkma ihtimalini başvurudan önce görünür hale getirir. Kılavuzdaki alan sırası dönemden döneme değişebileceğinden, kesin şablon için her zaman İVD'den indirilen güncel örnek dosya esas alınmalıdır.